In den beginne: Skippy en de ontdekkingsreiziger

IMG_4183 (Small)Is ‘kangoeroe’ de naam die aboriginals aan het springende buideldier gaven? Of is het gebaseerd op een misverstand tussen James Cook en de lokale bevolking? Een veelgehoorde theorie is dat de aboriginals met het woord eigenlijk iets in de trant van ‘ik weet het niet’ of ‘ik begrijp het niet’ zeiden, in reactie op Cook’s vraag wat voor dier het was. Zelfs onze tourguide bij Uluru vertelde dat verhaal. Ik weet niet of hij het zelf geloofde, of dat het een drop-bear-verhaal was. Hoe dan ook, de ‘ik begrijp het niet’-theorie is bogus. Maar hoe zit het dan wel?

Kapitein James Cook legde in juli 1770 aan in noordoost-Australië, vlakbij het huidige Cooktown. Daar maakte hij niet alleen kennis met de lokale aboriginals, maar ook met een dier dat hij als volgt beschreef:

‘The head, neck and shoulders, are very small in proportion to the other parts of the body; the tail is nearly as long as the body, thick near the rump, and tapering towards the end: (…) the skin is covered with a short fur, of a dark mouse or grey colour, excepting the head and ears, which bear a slight resemblance to those of a hare.’

Verder gaf Cook aan dat de aboriginals het dier Kanguroo noemden en dat het prima te eten was.

Tot dusver niks aan de hand. Maar toen gingen meer ontdekkingsreizigers Australië verkennen en met aboriginals babbelen. En geen van die aboriginals noemde het rondhoppende dier Kanguroo. Of toonde enige herkenning bij het horen van de term. Sommige dachten dat ze met ‘kanguroo’ een nieuw Engels woord hadden geleerd.

Nou is Australië niet bepaald klein. Dus dat er allerlei groepen rondlopen die elkaar helemaal niet verstaan, is niet verwonderlijk. Logisch dat zij niet allemaal hetzelfde woord voor de kangoeroe hebben, zou je denken.

oz vs europe 2

Australië: niet bepaald klein

Maar zo eenvoudig kwam Cook er toch niet mee weg. Want wat bleek? Ook de aboriginals in het gebied waar Cook de kangoeroe voor het eerst spotte en verorberde, noemden het dier niet zo. Dit ontdekte kapitein Philip Parker King in 1820. De lokale bewoners die hij ernaar vroeg, spraken van <klinkt als> ‘minnar’ of ‘meenuah’.

Had Cook de aboriginals verkeerd begrepen? Hadden ze hem in het ootje genomen? Of was er nog iets heel anders aan de hand?

In 1971 kwam er een logischere verklaring dan de van elke onderbouwing gespeende ‘ik begrijp het niet’-theorie. Dat was het jaar waarin antropoloog John Haviland Guugu Yimithirr ging bestuderen: de taal die ook gesproken werd door de aboriginals die Cook ontmoette. Haviland kwam het woord gangurru tegen. Ring a bell? En het bleek ook nog het woord voor kangoeroe te zijn. Maar dan wel een specifiek soort kangoeroe: een groot, grijs exemplaar. Dezelfde kleur die Cook in zijn dagboek beschreef.

Geen kangoeroe

De grap is dat dit soort kangoeroe zich liever in de bossen ophoudt dan aan de kust. Dat Cook deze soort tegenkwam, was dus relatief uitzonderlijk. En King wees vijftig jaar later waarschijnlijk een compleet ander soort Skippy aan toen hij de Aboriginals naar de naam vroeg. Achteraf gezien kwam hij er met het antwoord bekaaider vanaf dan Cook: het woord dat hij te horen kreeg, was hoogstwaarschijnlijk minha. En dat betekent simpelweg ‘vlees’ of ‘eetbaar dier’.

Zo zagen de aboriginals die Kapitein ... sprak Skippy.

Zo zagen de aboriginals die Kapitein King sprak Skippy.

Bron voor dit blog: Through the language glass – Guy Deutscher (2011)

Advertenties

One thought on “In den beginne: Skippy en de ontdekkingsreiziger

  1. Pingback: In den beginne: De politicus en zijn groupies | Anouk Broersma

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s