In den beginne: De politicus en zijn groupies

Illustratie: Ruud Vos

Illustratie: Ruud Vos

Toen ik mijn blog schreef over het woord kangoeroe was het niet expliciet mijn bedoeling om een rubriek te maken waarin ik taalmythes doorprik. Ik wilde simpelweg een serie starten waarin ik grappige en fascinerende verhalen vertel over de herkomst van woorden. Dus dat ik ook in mijn tweede blog mijn vraagtekens bij een theorie zet, is puur toeval.  Dit keer gaat het om een woord dat we dagelijks gebruiken: ‘oké’.

Wie de film Silver Linings Playbook heeft gezien, herinnert zich misschien nog het etentje waarbij love interests Pat en Tiffany elkaar ontmoeten. De sfeer is ongemakkelijk, de gesprekken lopen moeizaam en als wordt gezegd dat Pat álles over presidenten weet, gooit hij een vrij random feitje op tafel:

“Here’s a fun fact. You know where the term ‘OK’ comes from? Well, Martin van Buren, the eighth president of the United states of America, is from Kinderhook, New York. And he was part of a club, a men’s club, called Old Kinderhook. And if you were cool, you were in the club, they’d say, “That guy’s OK.” Cause he was in the Old Kinderhooks.”

Zijn tafelgenoten lijken niet bijster onder de indruk, maar mijn aandacht had hij. Dus ging ik eens op internet rondkijken. En al snel kwam ik tot de conclusie: Pat needs to get his facts straight.

silver2

Pats wijsheden konden het etentje niet redden

Laat ik allereerst eens inzoomen op die ‘Old Kinderhook club’ voor coole mannen. Ik zie dan whiskey-drinkende en sigaarrokende heren in een chique salon in een landhuis voor me. Volgens oxford dictionaries ligt het toch een beetje anders dan dat: ‘Old Kinderhook’ was een bijnaam van Van Buren*, inderdaad gebaseerd op de plaats waar hij vandaan kwam. En naar zijn politieke aanhangers werd verwezen als de ‘OK club’. Zodoende werd het woord ‘OK’ tijdens de presidentsverkiezingen van 1840 veelvuldig gebruikt in verkiezingsslogans. Ongetwijfeld voelden die aanhangers zich wel heel erg cool, en rookten ze samen heel veel sigaren in salons, maar het maakt mijn beeld van de ‘Old Kinderhook club’ toch weer heel anders.

van buren 2

Martin van buren was dan misschien wel O.K., hij won er niet de verkiezingen mee.

Goed, dat is opgehelderd. Op naar het volgende probleem: er is helemaal niks zeker over de herkomst van het woord ‘ok’. Er blijken zoveel verschillende theorieën over te bestaan dat er een aparte wikipedia-pagina aan is gewijd.  Daar is bijvoorbeeld te lezen dat de herkomst ook kan liggen bij de Afrikaanse slaven in Amerika, die het woord zouden hebben gebruikt in de betekenis van ‘goed / ja, inderdaad’. Ook is er een kans dat ‘ok’ een afkorting is van ‘oll korrekt’. En die grappig bedoelde schrijfwijze van ‘all correct’ werd al in de jaren dertig, dus vóór de verkiezingsstrijd van van Buren, gebruikt in Amerika. De Amerikaanse hoogleraar A.W. Read beschreef in de jaren ’60 in een artikel hoe er in het jaar 1838 in Boston een ware rage was om van alles af te korten. Zoals S.P., voor Small Potatoes. Of N.G. voor No Go. En zo dook in 1839 het woord ‘O.K’ voor ‘Oll Korrekt’ op in de Boston Morning Post.

Je voelt vast al aankomen dat dit blog conclusieloos eindigt. En omdat ik je toch al niet achterlaat met een heldere verklaring, kan ik er nog wel een schepje bovenop doen. Het woord zou bijvoorbeeld ook nog uit een compleet andere taal kunnen komen. Zoals het Griekse ‘ola kala’ (= het is goed), het Franse ‘au quai’ (‘op de kade’, alsof dat ook maar iets van doen heeft met de huidige betekenis van ok) of het woord ‘oke/okeh’ dat de Choctaw indianen gebruikten om te zeggen ‘zo is het’.

Maar helaas kan ik dus niet zeggen ‘zo is het’.

Komt het bekendste engelse woord van de Fransen?

Komt het bekendste engelse woord van de Fransen?

Bronnen voor dit blog:
Oxford dictionaries
Weblog ‘Okay, ok, okidoki’ op nrc.nl (12 januari 1007, E. Sanders)

Meer lezen? Er blijkt zelfs een compleet boek geschreven te zijn over het woordje. Waarin het ‘America’s answer to Shakespeare’ wordt genoemd. Tsja.

* ‘Old Kinderhook’ was niet het enige etiketje dat Martin van Buren opgeplakt kreeg. Zo werd hij o.a. ook ‘the fox of Kinderhook’ en ‘the Dutchman of Kinderhook’ genoemd.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s